Imagination and Friction
Schermafbeelding 2020-06-20 om 11.07.56
Samen met Joyce Sternheim ga ik een boek maken over architectuur van openbare bibliotheken. Het wordt een rijk geïllustreerde Engelstalig boek dat medio 2021 zal verschijnen bij uitgeverij nai010 onder de titel Imagination and Friction: a dutch vision on public library architecture.

Centraal in het boek staat de vraag of de veranderende rol van de bibliotheek in de samenleving tot een nieuwe typologie kan leiden, een nieuw gebouwentype met een eigen leesbare architectuur. Bestaande boeken over bibliotheekarchitectuur maken geen onderscheid tussen openbare, speciale, wetenschappelijke of universiteitsbibliotheken. Daarmee wordt voorbijgegaan aan de specifieke functie van openbare bibliotheken als publieke gebouwen en toegankelijke collecties in het hart van de samenleving.

Al een aantal jaren zijn we bij het Ministerie bezig met het ontwikkelen van nieuwe vormen van openbaar bibliotheekwerk, waarbij de gebruikers actief aan de slag gaan met de collectie; een nieuw werkproces waarin cocreatie, kennisdeling en participatie centraal staan. Maar welke consequenties heeft dat voor de architectuur van openbare bibliotheken? Bestaande programma’s van eisen gaven daar geen antwoord op en dus werd begonnen met een ontdekkingsreis naar de nieuwe rol van de bibliotheek en vooral naar de architectuur en vormentaal die daarbij past.

We gingen hierover in gesprek met Nederlandse architecten, die nationaal en internationaal hun sporen hebben verdiend met de bouw van spraakmakende openbare bibliotheekgebouwen. Hoe zijn zij tot hun ontwerp gekomen, welke visie ligt daaraan ten grondslag en hoe kijken ze daar nu op terug? Deze gesprekken - die gedeeltelijk ook als interviews in jaargang 2018 van Bibliotheekblad gepubliceerd werden - worden in het boek opgenomen.

Daarnaast gaat het boek uitgebreid in op de transitie geanalyseerd die bibliotheken doormaken en de nieuwe werkwijzen die daarvan het gevolg zijn. Zij voeren hierover verdere gesprekken met planologen en stedenbouwkundigen, met vooraanstaande personen uit de bibliotheekwereld én met pas afgestudeerde architecten om te weten te komen hoe de toekomstige generatie erover denkt. Het resultaat van al deze gesprekken combineren zij met hun eigen inzichten en praktijkervaringen om vervolgens nieuwe uitgangspunten op te stellen voor de architectuur en inrichting van openbare bibliotheken.

Met dit boek willen de auteurs bibliothecarissen, architecten, stedenbouwkundigen en bestuurders inspireren om tot een werkelijk vernieuwende architectuur van openbare bibliotheken te komen. Bibliotheken met een sterke, onderscheidende identiteit die inspelen op nieuwe, actieve vormen van kennisontwikkeling en -deling; die bezoekers uitnodigen en uitdagen om nieuwe betekenissen met de collectie te creëren.

Je kunt meer informatie over het boek vinden in het
projectplan.